TRENDING NOW





Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kutoka kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar na Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau)

Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus (katikati), kwa niaba ya Katibu Mkuu, Bi. Mary Maganga, akitoa hotuba wakati wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam. Wengine pichani kushoto ni Dkt. Sabelo Mbokazi, Mkuu wa Kitengo Cha Kazi, Ajira, na Uhamaji wa Kamisheni ya Umoja Wa Afrika (AU) na Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al Thani, Naibu Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar.

Washiriki wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani, Akizungumza Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, ulioanza leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mhe, Mohammed Hassan Al Obaidli kutoka Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (GCC Bureau), akizungumza kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam

Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Bw. Fortunatus Magambo (Wapili kulia) na Mkurugenzi Mkuu wa Wakala wa Afya na Usalama Mahali pa Kazi (OSHA) Bi. Khadija Mwenda,wakiwa katika ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

UJUMBE WA TANZANIA KWENYE ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.
Katibu Mkuu Wizara ya Kazi nchini Qatar, Mhe. Sheikha Najwa Bint Abdulrahman Al-Thani (Kulia), akizungumza jambo na Naibu Katibu Mkuu Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano, Bi. Zuhura Yunus, waki wa ufunguzi wa kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira, leo Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.
Baadhi Ya Watendaji Wakuu kutoka Taasisi zilizo chini ya Ofisi ya Waziri Mkuu-Kazi, Ajira na Mahusiano Kwenye kikao cha Makatibu Wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue kuhusu uhamaji wa nguvu kazi na ajira Oktoba 5, 2026 jijini dar es ssalaam.

  • Tanzania yasisitiza utekelezaji wa vitendo katika uhamaji wa nguvu kazi Afrika na GCC+
  • Asema Tanzania itahakikisha Maslahi ya Wafanyakzi wanaokwenda kufanya kazi nje ya nchi yanalindwa

Na OWM (KAM) – Dar es Salaam.

Serikali ya Tanzania imesisitiza umuhimu wa kuimarisha ushirikiano katika masuala ya kulinda haki za wafanyakazi na maslahi ya wahamiaji ili kuhakikisha uhamaji wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za GCC+ unakuwa salama, wenye haki na wenye tija.

Akizungumza leo tarehe 5 Oktoba, 2026 jijini Dar es salaam, Naibu Katibu Mkuu, Ofisi ya Waziri Mkuu - Kazi, Ajira na Mahusiano, Zuhura Yunus ambaye alimwakilisha Katibu Mkuu wa Ofisi hiyo katika Mkutano wa Pili wa Doha Dialogue uliowakutanisha Makatibu wakuu, Watendaji na Wataalamu wa Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) amesema idadi kubwa ya vijana kutoka nchi za Afrika inaendelea kutafuta fursa za ajira katika nchi za nje hususan katika nchi za Ghuba, na kueleza kuwa kuna umuhimu wa kuhakikisha mchakato huo unafanyika kwa usalama na kulinda haki zao.

“Mafanikio ya Doha Dialogue hayapaswi kupimwa kwa ahadi na makubaliano pekee, bali kwa hatua zitakazochukuliwa katika kuimarisha mifumo ya uajiri, maslahi, usalama na afya mahali pa kazi, upatikanaji wa haki, kinga ya jamii na mifumo ya takwimu za uhamaji wa nguvu kazi,” amesema

Kadhalika, amesema Tanzania ipo tayari kushirikiana na Umoja wa Afrika pamoja na nchi za Ghuba, Jordan, Lebanon na washirika wengine katika kujenga mfumo madhubuti wa ushirikiano utakaosaidia kuimarisha uhamaji salama na wenye staha wa nguvu kazi kati ya Afrika na nchi za Ghuba.

Kwa upande wake, Katibu Mkuu wa Wizara ya Kazi Qatar, Sheikha Najwa bit Abdulrahman Al-Thani, amesema ushirikiano kati ya nchi za Ghuba na Afrika unapaswa kuimarishwa zaidi sambamda na kubadilishana uzoefu katika kujenga mifumo ya pamoja inayotekelezeka na yenye matokeo.

Vilevile, amesema nchi za Ghuba zimepiga hatua katika kuimarisha mafunzo ya ufundi na stadi, hivyo itatumia uzoefu huo kwa kushirikiana na nchi za Afrika katika kuwaandaa vijana wenye ujuzi unaohitajika katika soko la ajira.

Naye, Mkuu wa Idara ya Kazi, Ajira na Uhamaji wa Nguvu Kazi katika Tume ya Umoja wa Afrika, Dkt. Sabelo Mbokazi amesema kuongezeka kwa vijana kutoka Afrika, hususan Afrika Mashariki, baadhi ya nchi za Afrika Magharibi na Afrika Kaskazini, wanaokwenda kufanya kazi katika nchi za Ghuba kunaonesha umuhimu wa kuimarisha ushirikiano kati ya kanda hizo mbili katika kulinda haki na maslahi ya wafanyakazi wahamiaji.

Mkutano wa Pili wa Uhamaji wa Nguvu Kazi (Second Doha Dialogue on Labour Mobility) unaratibiwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kushirikiana na Serikali ya Nchi ya Qatar, Tume ya Umoja wa Afrika na washiriki kutoka nchi wanachama wa Baraza la Ushirikiano la Nchi za Ghuba (Gulf Cooperation Council - GCC) ukiongozwa na kauli mbiu isemayo “Kuendeleza Uhamaji wa Nguvu kazi yenye Haki na endelevu katika ya Nchi za Afrika na Ghuba (GCC+).

Na Mwandishi Wetu.

Rome, Italia. Tarehe 4 Oktoba 2026: Taasisi ya CRDB Bank Foundation imeendelea kujiimarisha kama daraja muhimu la mitaji ya kimataifa na jamii ambazo hazijafikiwa ipasavyo na huduma za fedha, baada ya kushiriki mkutano unaojadili Ufadhili Mseto wa Miradi yaani Blended Finance Working Group (BFWG) ulioandaliwa Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO) kujadili namna ya kuongeza upatikanaji wa fedha kwa wananchi na biashara za vijijini. 

Akishiriki mkutano huo uliowajumuisha wadau wengine ukiwamo Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (IFAD), Benki ya Dunia, Benki ya Maendeleo ya Ujasiriamali ya Uholanzi (FMO), Shirika la Mazingira la Umoja wa Mataifa (UNEP), pamoja na wadau wa maendeleo, taasisi za fedha na wataalamu wa sekta mbalimbali, Mkurugenzi Mtendaji wa CRDB Bank Foundation, Tully Esther Mwambapa amesema mikakati ya pamoja inahitajika kuwafikia wananchi wenye uhitaji wa mitaji nafuu ili nao washiriki kuujenga uchumi wa mataifa yao.

Akizungumza pembezoni mwa mkutano huo, Tully amesema CRDB Bank Foundation ipo katika nafasi ya kipekee ya kuunganisha rasilimali za kimataifa na fursa zilizopo katika jamii kwa sababu ya uelewa wake wa kina kuhusu mahitaji ya wananchi wa vijijini pamoja na dhamira yake ya muda mrefu ya kukuza ujumuishaji wa kiuchumi.

"Upatikanaji wa fedha bado ni moja ya changamoto kubwa kwa jamii za vijijini na biashara ndogondogo. Kupitia uzoefu wetu chini ya Programu ya iMBEJU Kilimo, tumedhihirisha kuwa ushirikiano sahihi na mifumo bunifu ya ufadhili, inaweza kurahisisha namna kuwafikia wananchi ambao mara nyingi huonekana kutofikika na huduma za kifedha na kuwasaidia kuwa washiriki wenye tija katika uchumi," amesema.

Majadiliano ya mkutano huo yalijikita katika kutafuta majibu ya swali muhimu kuhusu namna ya kuhamasisha na kuelekeza mitaji zaidi kwa jamii, wakulima na biashara zinazohitaji fedha ili kukuza shughuli zao za kiuchumi hivyo kutoa fursa kwa washiriki kubadilishana uzoefu kuhusu mchango wa mifumo ya ufadhili mseto (blended finance), dhamana za mikopo, na nafasi ya taasisi imara za fedha katika kuvutia uwekezaji mkubwa zaidi kwenye sekta za kilimo na maendeleo ya biashara za vijijini.

Majadiliano hayo pia yalisisitiza umuhimu wa kuziba pengo lililopo kati ya wawekezaji wa kimataifa na jamii nyingi ambazo bado zimeendelea kubaki nje ya mifumo rasmi ya fedha.

Kwa CRDB Bank Foundation, ushiriki katika mikutano ya BFWG umetoa jukwaa muhimu la kushirikisha uzoefu wa Tanzania katika utekelezaji wa miradi ya maendeleo pamoja na kuimarisha ushirikiano wa kimkakati unaoweza kuleta vyanzo vipya vya mitaji karibu zaidi na wajasiriamali wa vijijini, wakulima na biashara zinazomilikiwa na jamii.

Zaidi ya hayo, Foundation inaendelea kuonyesha dhamira yake ya kuziba mapengo ya upatikanaji wa huduma muhimu za maendeleo kama inavyofanya sasa kupitia programu ya iMBEJU Nuru, inayotekelezwa kwa ushirikiano na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kwa kutoa ruzuku za gharama za kuunganishiwa umeme kwa jamii za vijijini ambazo zina changamoto ya upatikanaji wa huduma hiyo muhimu.
Kupitia mipango kama hii, CRDB Bank Foundation inaendelea kuhimiza matumizi ya mifumo bunifu ya ufadhili inayounganisha mitaji kutoka sekta ya umma, sekta binafsi na taasisi za maendeleo ili kupunguza vihatarishi vya uwekezaji, kuongeza upatikanaji wa huduma muhimu na kuweka msingi thabiti wa ukuaji wa uchumi shirikishi.

Kwa kushirikiana na taasisi za maendeleo za kimataifa na wadau wa kifedha, Foundation inalenga kuharakisha upatikanaji wa fedha kwa miradi na biashara zinazochochea ajira, kuimarisha uhakika wa chakula na kujenga uchumi imara na endelevu katika maeneo ya vijijini.

Ushiriki wa CRDB Bank Foundation katika mkutano huo wa Rome ni sehemu ya utekelezaji wa dira ya kuchochea maendeleo jumuishi kwa kuunganisha mitaji na fursa zilizopo katika jamii. Wakati majadiliano ya kimataifa kuhusu maendeleo jumuishi na ufadhili endelevu yakiendelea, CRDB Bank Foundation inaendelea kuelekeza nguvu zake katika kubadili ushirikiano kuwa miradi inayotekelezeka, na miradi hiyo kuwa matokeo halisi yanayogusa maisha ya mamilioni ya wananchi wa vijijini nchini Tanzania na kwingineko.

Mkuu wa Kitengo cha Wateja Binafsi na Wa Kati wa Benki ya Exim Tanzania, Bw. Andrew Lyimo (wa pili kushoto), akipeana mikono na Mkurugenzi Mtendaji wa Group la Six Continental Trading Company Limited, Bw. Benson Mahenya (wa pili kulia), baada ya kusaini makubaliano ya ushirikiano yanayolenga kuwawezesha wafanyabiashara, wajasiriamali, biashara ndogo na za kati pamoja na makampuni kupata magari mapya ya biashara kwa urahisi zaidi. Kupitia ushirikiano huo, wateja wanaokidhi vigezo wanaweza kupata ufadhili wa hadi asilimia 80 ya gharama ya ununuzi wa gari, huku wakichangia asilimia 20, kwa muda wa marejesho wa hadi miaka mitano. Mpango huo unalenga kusaidia biashara zinazotegemea magari katika shughuli za usafirishaji, usambazaji, ujenzi, kilimo, uzalishaji na shughuli nyingine za kibiashara kuongeza uwezo wa uendeshaji bila kutumia mtaji wao wote kwa wakati mmoja. Hafla hiyo ilishuhudiwa na Mkuu wa Kitengo cha Sheria wa Benki ya Exim Tanzania, Bw. Edmund Mwasaga (kushoto), na Afisa Mkuu wa Fedha wa Group la Six Continental Trading Company Limited, Bw. Matthew Mwangi (kulia). Tukio hilo limefanyika jijini Dar es Salaam, tarehe 30 September 2026.
Na Mwandishi Wetu.

Dar es Salaam, Mwishoni wa wiki: Benki ya Exim Tanzania imeingia katika ushirikiano na Kampuni ya Six Continental Trading Company Limited kwa ajili ya kuwawezesha wafanyabiashara kupata magari mapya ya biashara, ambapo wateja wanaokidhi vigezo wanaweza kupata ufadhili wa hadi asilimia 80 ya gharama ya ununuzi wa gari.

Ushirikiano huo uliosainiwa jijini Dar es Salaam unalenga kuwawezesha wamiliki wa biashara, wajasiriamali, wafanyabiashara wadogo na wa kati pamoja na kampuni kupata malori na magari mengine ya biashara kwa kupunguza kiasi cha fedha wanachohitaji kutoa mwanzoni.

Chini ya mpango huo, mteja atachangia asilimia 20 ya gharama ya gari, huku Benki ya Exim ikifadhili hadi asilimia 80, kwa muda wa marejesho wa hadi miaka mitano. Ufadhili huo utatolewa kwa viwango vya riba vinavyoweza kujadiliwa na vitakavyohesabiwa kwa mfumo wa salio linalopungua. Baada ya taratibu za ufadhili kukamilika, Benki ya Exim italipa fedha hizo moja kwa moja kwa muuzaji wa gari.
Aidha huduma hiyo inalenga biashara zinazotegemea magari ya biashara katika shughuli za usafirishaji, usafirishaji na usambazaji wa bidhaa, ujenzi, kilimo, uzalishaji na shughuli nyingine zinazohitaji magari kwa ajili ya uendeshaji wa biashara.

Kupata magari mapya kunaweza kusaidia biashara kuongeza idadi ya magari katika meli zao, kuwafikia wateja wengi zaidi na kuchukua fursa mpya za kibiashara, huku zikiendelea kuwa na mtaji wa kuendesha shughuli zao za kila siku.

Ushirikiano huu ni sehemu ya juhudi zinazoendelea za Benki ya Exim za kusaidia wafanyabiashara kupata magari kwa ajili ya shughuli zao kupitia ushirikiano wa kimkakati kati yao na wafanyabiashara na wauzaji wa magari ya biashara.

Akizungumza wakati wa hafla ya kusaini makubaliano hayo, Mkuu wa Kitengo cha Wateja Binafsi na wa kati  wa Benki ya Exim Tanzania Bw. Andrew Lyimo, alisema ushirikiano huo unaakisi dhamira ya Benki hiyo ya kutoa huduma za kifedha zinazokwenda sambamba na mahitaji halisi ya wafanyabiashara.

“Kwa biashara nyingi, gari la biashara ni zaidi ya chombo cha usafiri; ni mali inayosaidia shughuli za kila siku na kuweka mazingira ya biashara kukua. Kupitia ushirikiano huu, biashara zinazokidhi vigezo zinaweza kupata magari mapya bila kutumia mtaji wao wote kwa wakati mmoja. Hii inawawezesha kubaki na fedha kwa ajili ya mahitaji mengine ya biashara huku wakirejesha ufadhili huo kwa muda waliokubaliana.”

“Kwa hiyo, tunawakaribisha wafanyabiashara wanaotaka kuongeza idadi ya magari yao, kuimarisha shughuli zao au kutumia fursa mpya za ukuaji wa biashara kuwasiliana nasi na kupata maelezo zaidi kuhusu huduma za ufadhili zinazopatikana,” aliongeza.

Ushirikiano huo pia unatarajiwa kuimarisha huduma za Benki ya Exim kwa wafanyabiashara, hasa biashara ndogo na za kati pamoja na kampuni, kwa kuongeza fursa za kupata huduma nyingine za kifedha zinazohusiana na uendeshaji wa biashara, ikiwemo huduma za miamala, bima na ukusanyaji wa fedha.

Kwa upande wao kampuni ya Six Continental ina uzoefu katika biashara ya magari ya biashara na huduma za usafirishaji na vifaa, ikiwa na shughuli zinazojumuisha uuzaji wa malori, usafirishaji wa bidhaa kuvuka mipaka, huduma za baada ya mauzo pamoja na usambazaji wa matairi ya magari ya biashara. Kampuni hiyo ni mwakilishi wa chapa za magari ya biashara za FAW, Shacman na Howo, na inawahudumia wateja katika nchi mbalimbali za Afrika Mashariki na Kati.

Akizungumzia ushirikiano huo, Mkurugenzi Mtendaji wa Group la Six Continental Trading Company Limited, Benson Mahinya, alisema ushirikiano huo utasaidia wafanyabiashara kupata magari pamoja na ufadhili wanaohitaji ili kuimarisha shughuli zao.

“Magari ya kuaminika ni muhimu kwa biashara zinazojihusisha na usafirishaji, usambazaji na uhamishaji wa bidhaa. Kupitia ushirikiano wetu na Benki ya Exim, tunaunganisha huduma zetu za magari ya biashara na ufadhili unaoweza kuwasaidia wafanyabiashara kupata magari mapya na kuongeza uwezo unaohitajika ili biashara zao zikue.”

Kifurushi hicho cha ufadhili pia kinajumuisha bima ya gari pamoja na bima ya maisha kwa mkopo, hatua inayowapa wateja ulinzi wa ziada katika kipindi cha marejesho.

Kupitia ushirikiano huo, Benki ya Exim na Six Continental zinalenga kuwawezesha wafanyabiashara kupata magari mapya ya biashara, kuongeza idadi ya magari yao na kuimarisha uwezo wa kusafirisha bidhaa na kuwahudumia wateja katika masoko yanayokua nchini Tanzania na katika ukanda wa Afrika Mashariki na Kati.

Mkurugenzi wa Vodacom Business wa Vodacom Tanzania PLC, Nguvu Kamando (kushoto), akikabidhi tuzo kwa mshindi wa kwanza wa mashindano ya Vodacom Coastal Classic upande wa wanawake, Mary Aleper (katikati) kutoka Uganda. Washindi wengine wa mashindano hayo walikuwa Ditona Munu Martinie mshindi wa pili kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) (wa pili kushoto) na Mercy Elegae kutoka Kenya, aliyeshika nafasi ya tatu.

Washindani wa mashindano ya Vodacom Coastal Classic wakiwa katika eneo la kuanzia mashindano hayo kutoka Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere, Dar es Salaam, kuelekea Bagamoyo, wakimsikiliza Mkurugenzi wa Tehama wa Vodacom Tanzania Plc Athumani Mlinga.

Mshindi wa Kwanza wa Mashindano ya Vodacom  Coastal Classic upande wa wanaume Charles Kagimu kutoka Uganda (katikati) mshindi wa pili Jordan Schleck kutoka Uganda (kushoto) na mshindi wa tatu Boniphace Ngwata kutoka Tanzania (kulia), wakionesha mfano wa hundi walizokabidhiwa katika mashindano hayo. Washindi hao walijishindia milioni 10 kwa mshindi wa kwanza, milioni 7 kwa mshindi wa pili, na milioni 5 kwa mshindi wa tatu mtawalia.
Washiriki wa Mashindano ya Nyerere Cycling Tour wakiendelea na Mashindano hayo ukanda wa Pwani wa bahari ya Hindi kuelekea Bagamoyo.
Mkurugenzi wa Vodacom Business kutoka Vodacom Tanzania PLC Nguvu Kamando (kulia), na mwanzilishi wa msafara wa baiskeli wa Nyerere Cyling Tour Gabriel Landa kushoto, wakiwa kwenye picha ya pamoja na washindi wa mashindano wa Cycling Tour Upande wa wanawake, Mary Aleper kutoka Uganda aliyeshika nafasi ya kwanza (katikati), Ditona Munu Martinie kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) aliyeshika nafasi ya pili (wa pili kushoto), na Mercy Elegae kutoka Kenya aliyeshika nafasi ya tatu (wa pili kulia). Washindi hao walijishindia kiasi cha shilingi milioni 10, milioni saba na milioni tano kila mmoja.

Na Mwandishi Wetu.

Bagamoyo, Pwani - 4 Oktoba 2026: Uzinduzi wa mashindano ya Vodacom Coastal Classic umeonesha namna ambavyo michezo inaweza kuwa chachu ya kukuza utalii, elimu na maendeleo ya jamii, huku mashindano hayo ya kuendesha baiskeli yakitoa fursa ya kuonesha vivutio vya utalii vilivyopo katika ukanda wa pwani ya Tanzania na kuunga mkono shughuli zenye manufaa ya muda mrefu kwa jamii ambazo msafara wa waendesha baiskeli wa Nyerere Cycling Tour (zamani Twende Butiama) utapita.

Kwa kuwakutanisha waendesha baiskeli, jamii na wadau mbalimbali, mashindano hayo yametoa mchango katika kukuza utalii wa ndani, kuhamasisha vijana kupitia michezo na kusaidia jitihada za elimu na maendeleo katika maeneo yanayounganishwa na safari hiyo.Mashindano hayo, ambayo ni sehemu ya maandalizi kuelekea msafara wa Nyerere Cycling Tour, yaliwakutanisha waendesha baiskeli 147 walioshiriki mbio hizo zilizopita katika maeneo ya kuvutia ya ukanda wa pwani ya Tanzania. Mbali na kutoa ushindani kwa waendesha baiskeli, mashindano hayo yameendelea kuonesha fursa za utalii nchini na kuongeza uelewa kuhusu shughuli za elimu, afya na uhifadhi wa mazingira zitakazotekelezwa katika maeneo mbalimbali wakati wa safari ya msafara huo kuelekea Butiama.

Afisa Mwandamizi wa Baraza la Michezo Tanzania (BMT) Charles Maguzu aliwapongeza waandaaji na washiriki wa mashindano hayo kwa kutumia michezo kama jukwaa la kuchochea maendeleo ya kijamii na kiuchumi, huku ikiendelea kuimarisha nafasi ya Tanzania kama kituo cha utalii wa michezo.

“Vodacom Coastal Classic ni ushahidi wa namna mchezo wa baiskeli unavyozidi kuwa na nafasi muhimu katika kuhamasisha maisha yenye afya, kutoa fursa kwa vijana wenye vipaji na kuonesha vivutio vya utalii vya Tanzania. Kupitia matukio kama haya, hatuendelezi vipaji vya michezo pekee, bali pia tunachangia katika elimu, uelewa kuhusu uhifadhi wa mazingira na maendeleo ya jamii. Tunawapongeza Vodacom na washirika wote kwa kuendelea kuwekeza katika kukuza mchezo huu na kuhamasisha kizazi kijacho cha waendesha baiskeli,” alisema.

Baada ya ushindani mkali, Charles Kagimu Kutoka Uganda na Mary Aleper kutoka Uganda waliibuka washindi wa mashindano ya Vodacom Coastal Classic 2026 baada ya kumaliza katika nafasi ya kwanza kwa upande wa wanaume na wanawake, ambapo kila mmoja alizawadiwa shilingi milioni 10.Mashindano hayo yaliwapa waendesha baiskeli fursa ya kutumia vipaji vyao kama chanzo cha kipato kupitia ushindani wa kitaaluma, huku yakihamasisha vijana zaidi kushiriki katika mchezo huo.

Washindi wa nafasi ya kwanza katika kila kundi walipata shilingi milioni 10, huku washindi wa nafasi ya pili wakipata shilingi milioni 7 na nafasi ya tatu shilingi milioni 5. Waendesha baiskeli waliomaliza katika nafasi ya nne hadi ya kumi katika kila kundi walizawadiwa shilingi milioni 1 kila mmoja.

Akizungumza baada ya mashindano hayo, Mkurugenzi wa Vodacom Business wa Vodacom Tanzania PLC Nguvu Kamando, aliwapongeza washindi pamoja na waendesha baiskeli wote walioshiriki, akieleza kuwa mashindano ya Vodacom Coastal Classic yataendelea kutoa fursa kwa waendesha baiskeli kuonesha vipaji vyao huku yakichangia katika malengo mapana ya maendeleo ya taifa.

“Zaidi ya ushindani wenyewe, Vodacom Coastal Classic na Nyerere Cycling Tour zinasaidia kukuza utalii wa ndani, kuunga mkono shughuli za elimu na kuhamasisha matokeo chanya ya kijamii katika jamii zinazopitiwa na safari hii. Tunajivunia kuwa sehemu ya jukwaa linalowawezesha vijana, wakiwemo wasichana, huku likitumia michezo kama nyenzo ya kuchochea maendeleo,” alisema.

Kwa upande wake, Meneja wa Uendelevu wa Stanbic Bank Tanzania, Annette Nkini, alisema ushirikiano huo unaonesha dhamira ya benki hiyo katika kuchangia maendeleo ya kijamii na kiuchumi hapa nchini.

“Kwa miaka 30, Tanzania imekuwa zaidi ya soko kwa Stanbic Bank; ni nyumbani kwetu. Vodacom Coastal Classic na Nyerere Cycling Tour vinaonesha uwezo wa Tanzania katika utalii, vinawekeza katika elimu na vinafungua fursa kwa vijana na jamii kustawi. Kupitia ushirikiano huu tunawekeza kwa watu na jamii ambao maendeleo yao yataendelea kuijenga Tanzania ya kesho," alisema.

Aliongeza kuwa Stanbic Bank itaendelea kuunga mkono mashindano hayo kupitia ushirikiano wake katika Nyerere Cycling Tour na jitihada za kuhamasisha Watanzania wengi zaidi kushiriki mchezo wa baiskeli kama fursa ya michezo na uchumi.

Vodacom Coastal Classic ni sehemu ya shughuli zinazoambatana na Nyerere Cycling Tour, ambayo itahusisha safari ya kilomita 1,500 kutoka Dar es Salaam hadi Butiama kuanzia tarehe 5 hadi 14 Oktoba 2026. Safari hiyo itawakutanisha waendesha baiskeli kutoka Tanzania na nchi nyingine, sambamba na shughuli zinazolenga kuhamasisha elimu, afya na uhifadhi wa mazingira katika maeneo mbalimbali yatakayopitiwa.

Kampuni ya Vodacom Tanzania ndyo mshirika mkuu wa Nyerere Cycling Tour, huku Afro Oil, Stanbic Bank Tanzania, BYD, ABC, Coca-Cola na Huawei zikiwa miongoni mwa washirika wanaounga mkono mpango huo kwa ujumla.

Kumalizika kwa mashindano ya Vodacom Coastal Classic sasa kunaweka msingi wa kuendelea kwa safari ya Nyerere Cycling Tour, huku waendesha baiskeli wakijiandaa kuendelea na safari kuelekea Butiama, nyumbani kwa Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere.

Na Mwandishi Wetu.

Dar es Salaam iliwaka wakati vijana wenye vipaji mbalimbali walipokutana katika usaili wa Serengeti Lite Nyota Bigi Msimu wa Pili, wakipewa nafasi ya kuonyesha uwezo wao na kung’arisha vipaji walivyonavyo.

Usaili huo umeleta pamoja vijana wenye vipaji vya kuimba, kucheza, kuigiza, kuchekesha, wanamitindo na ubunifu mwingine mbalimbali, na kuwaleta kwenye jukwaa moja ili waonyeshe kile wanachoweza kufanya mbele ya watazamaji na wataalamu wa tasnia.

Kupitia ushirikiano na KUNTA Africa, Serengeti Lite inaendelea kutoa nafasi kwa vijana kuamini vipaji vyao, kuvitumia na kufikiria zaidi kupitia kaulimbiu “Lite Your Imagination.”

Baada ya Dar es Salaam, safari ya kutafuta Nyota Bigi inaendelea Arusha, Dodoma na Mwanza, ambapo vijana wengine watapata nafasi ya kuonyesha vipaji vyao na kuwania nafasi ya kuwa Nyota Bigi wa msimu huu.

Nani ataibuka kuwa Nyota Bigi? Safari bado inaendelea.

Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, akikagua mitambo na teknolojia mbalimbali zinazotumika katika shughuli za uchimbaji wakati wa ziara ya mabanda katika Maonesho ya Kitaifa ya Tisa ya Teknolojia na Uwekezaji kwenye Sekta ya Madini, leo katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bomba Mbili, Geita.
Na Mwandishi Wetu, Bombambili, Geita

Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde, amezitaka kampuni za Kitanzania kuunganisha mitaji, teknolojia, utaalamu na uzoefu ili kujenga kampuni imara zenye uwezo wa kushindana na kushiriki kikamilifu katika fursa kubwa za biashara na uwekezaji zinazotarajiwa kutokana na kuanzishwa kwa miradi mipya ya uchimbaji madini nchini.

Amesema hatua hiyo ni muhimu kwa kampuni za ndani kujiandaa mapema, kuongeza uwezo wa uzalishaji na utoaji huduma na kuhakikisha zinakuwa sehemu muhimu ya mnyororo wa thamani wa sekta ya madini, badala ya kusubiri fursa hizo zije wakati hazina uwezo wa kuzitekeleza.

Mavunde amesema hayo leo, Oktoba 2, 2026, wakati wa maadhimisho ya Siku ya Ushirikishwaji wa Watanzania katika Sekta ya Madini yaliyofanyika katika Viwanja vya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Bombambili mkoani Geita, sambamba na Maonesho ya Tisa ya Teknolojia ya Madini Geita.

Amesema Serikali inalenga kuhakikisha asilimia 90 ya Sh5.1 trilioni zinazotumika kila mwaka kununua bidhaa na huduma katika sekta ya madini zinabaki nchini kupitia utekelezaji wa Sera ya Ushirikishwaji wa Watanzania, hatua inayolenga kuongeza fursa za kiuchumi kwa wazawa na kuhakikisha ukuaji wa sekta hiyo unaacha manufaa mapana zaidi katika uchumi wa Tanzania.


Kwa mujibu wa Mavunde, ukubwa wa fursa hizo unatarajiwa kuongezeka zaidi kutokana na kampuni 14 zinazotarajiwa kuanzisha miradi mikubwa ya madini pamoja na leseni 28 za uchimbaji wa madini ya kinywe (graphite), ambazo Serikali imekuwa ikisisitiza ziingie katika uzalishaji. Serikali tayari imewataka wamiliki wa leseni hizo za graphite kuharakisha utekelezaji wa miradi yao.

Amesema hali hiyo inapaswa kuzifanya kampuni za Kitanzania kuacha kufanya biashara kwa kutegemea uwezo wa kampuni moja moja pekee na badala yake kuangalia namna ya kuunganisha mitaji, vifaa, teknolojia na utaalamu ili kushindania kazi kubwa zinazohitaji uwezo mkubwa wa kifedha na kiufundi.

Mavunde amewashukuru wachimbaji, kampuni za madini na wadau wengine kwa mchango wao katika ukuaji wa sekta hiyo, huku akimpongeza Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa maelekezo na maono yaliyowezesha mageuzi makubwa na kuongeza nafasi ya Watanzania katika mnyororo wa thamani wa madini.

Amesema chini ya uongozi wa Rais Samia, Serikali imeendelea kuweka mazingira wezeshi kwa wazawa kushiriki katika ugavi wa bidhaa na huduma, ajira, uongozi wa kampuni za madini, utafiti na hatua kwa hatua uzalishaji wa bidhaa zinazotumiwa na migodi.
Kwa sasa, kati ya ajira rasmi zaidi ya 19,000 katika sekta hiyo, asilimia 96 zinashikiliwa na Watanzania, huku idadi ya wazawa wanaoshika nafasi za juu za kitaalamu na kiuongozi katika kampuni za madini ikiendelea kuongezeka.

Katika kuimarisha zaidi ushirikishwaji huo, Mavunde ameielekeza Tume ya Madini kufanya ukaguzi wa kampuni zilizoingia ubia na Watanzania ili kubaini iwapo washirika wazawa wanashiriki kikamilifu katika shughuli za biashara, miamala na manufaa yanayotokana na umiliki wao.

Amesisitiza kuwa ushirikishwaji wa Watanzania haupaswi kuishia kwenye majina na nyaraka za kampuni, bali lazima uonekane katika shughuli halisi za biashara na kujenga uwezo wa kifedha, kiteknolojia na kitaalamu wa kampuni za ndani.

Mfumo wa local content unazitaka kampuni zisizo za Kitanzania zinazotaka kutoa bidhaa au huduma migodini kushirikiana na kampuni zinazokidhi masharti ya ushirikishwaji wa Watanzania, huku Tume ya Madini ikiwa na jukumu la kusimamia mipango hiyo. Serikali pia imetenga makundi 20 ya bidhaa na huduma kwa kampuni zinazomilikiwa kwa asilimia 100 na Watanzania.

Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Dkt. Janet Reuben Lekashingo, amesema ubia na kampuni za nje umekuwa muhimu katika kuleta teknolojia, mitaji, ujuzi na uzoefu nchini, lakini lengo haliwezi kuwa kampuni za Kitanzania kubaki washirika wadogo kwa muda usio na mwisho.

Amesema mwelekeo ni kuzitoa kampuni za Kitanzania kutoka kwenye ushiriki kwenda kwenye umiliki, kutoka shughuli za thamani ndogo kwenda kwenye shughuli za thamani kubwa, na kutoka utegemezi kwenda kwenye ushindani wa kweli.

Mavunde amesema Serikali pia inataka Watanzania waongeze ushiriki katika maeneo kama uchorongaji, uhandisi, teknolojia, matengenezo ya mitambo, vilipuzi, usambazaji wa mitambo na vipuri pamoja na huduma nyingine za kitaalamu zinazobeba thamani kubwa katika sekta ya madini.

Amesisitiza pia umuhimu wa kuongeza uzalishaji wa bidhaa hizo ndani ya Tanzania ili local content isibaki kwenye biashara ya kununua na kuuza pekee, bali ijenge viwanda, teknolojia na kampuni zenye uwezo wa kuhudumia migodi ya Tanzania na baadaye masoko ya nchi jirani.

Ameitaja Buzwagi Special Economic Zone, Kahama, kuwa moja ya maeneo yanayokusudiwa kusaidia kujenga msingi huo wa uzalishaji na viwanda vinavyohudumia sekta ya madini.

Akizungumzia kupanua fursa za baadaye, Mavunde amesema Serikali imetenga asilimia 10 ya makusanyo yatokanayo na sekta ya madini kwa ajili ya kugharamia utafiti wa kina wa rasilimali madini, hatua iliyolenga kuongeza taarifa sahihi za kijiolojia na kufungua maeneo mapya kwa uchimbaji na uwekezaji. Uamuzi huo ulitangazwa rasmi Juni mwaka huu.

Amesema Tanzania pia imepata Dola za Marekani milioni 60 kutoka Serikali ya China kwa ajili ya utafiti wa kina katika mikoa ya Dodoma, Singida na Tabora, hatua ambayo pamoja na tafiti nyingine zinazofanyika nchini inatarajiwa kupanua zaidi wigo wa miradi na fursa katika sekta hiyo.

Mavunde amewataka Watanzania kuchangamkia fursa hizo, akisisitiza kuwa Serikali itaendelea kuwaunga mkono ili kuhakikisha utajiri wa madini unaleta manufaa mapana kwa wananchi na kujenga kampuni zenye uwezo wa kukua na kushindana hata nje ya Tanzania.

Katika hatua nyingine, Mavunde amesema sekta ya madini imeendelea kuwa nguzo muhimu ya uchumi, ikichangia asilimia 10.3 ya Pato la Taifa na kuongoza katika mapato yasiyo ya kodi kwa mujibu wa taarifa za Serikali.


Amesema kati ya Sh1.343 trilioni zilizokusanywa katika mwaka wa fedha uliopita, wachimbaji wadogo walichangia takribani asilimia 40, jambo linaloonesha nafasi inayoongezeka ya kundi hilo katika uchumi wa madini.

Katika robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/27, sekta imekusanya Sh411 bilioni, sawa na asilimia 117 ya lengo la Sh350 bilioni.

Kwa upande wake, Mkuu wa Mkoa wa Geita, Mhe. Alexander Mnyeti, amesema kupanuka kwa fursa za local content lazima kuende sambamba na uwezo wa Watanzania kutoa bidhaa na huduma zinazokidhi vigezo vya ubora, usalama, bei na mahitaji ya kiufundi ya migodi.

Amesema kampuni za Kitanzania zinapaswa kutumia fursa zilizofunguliwa na Serikali kujenga uwezo na ushindani, badala ya kutegemea ulinzi wa kisera bila kuwekeza katika viwango vinavyohitajika na sekta.

Naye Rais wa Shirikisho la Vyama vya Wachimbaji Tanzania (FEMATA), John Bina, ameishukuru Serikali kwa usimamizi wa sheria, kanuni na taratibu katika sekta ya madini, akisema hatua hiyo imepanua ushiriki wa Watanzania katika uchimbaji, biashara ya madini, utoaji huduma na ugavi wa bidhaa.

Mbunge wa Geita Mjini, Mhe. Chacha Wambura, amesema Serikali imeendelea kufanyia kazi maoni na ushauri wa wadau na Bunge katika kuboresha sera, sheria na mifumo ya usimamizi wa sekta, huku akisisitiza umuhimu wa kampuni za Kitanzania kutumia vizuri fursa zinazofunguliwa na Serikali.

Kwa Serikali, ukubwa wa soko linalokuja ndio unaofanya maandalizi ya kampuni za Kitanzania kuwa muhimu sasa. Miradi 14 mikubwa, maendeleo ya miradi ya graphite na ongezeko la utafiti wa madini vinatarajiwa kuongeza mahitaji ya bidhaa, huduma, teknolojia na utaalamu—na dhamira ni kuona sehemu kubwa ya biashara hiyo ikijenga kampuni imara zinazomilikiwa na Watanzania.
Wicknell Munodaani Chivayo, maarufu kama Sir Wicknell.

HARARE, Zimbabwe – Jina la Wicknell Munodaani Chivayo, maarufu kama Sir Wicknell, lilikuwa miongoni mwa majina yaliyotajwa sana katika ulimwengu wa biashara nchini Zimbabwe na sehemu mbalimbali za Afrika kutokana na shughuli zake katika sekta ya nishati, miundombinu, mawasiliano, usafirishaji na uwekezaji.

Chivayo, amefariki akiwa na umri wa miaka 43 baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka katika eneo la Marondera, Zimbabwe Septemba 30, 2026 alikuwa akijulikana pia kwa maisha ya kifahari, magari ya gharama kubwa, mali za thamani na misaada mikubwa aliyokuwa akitoa kwa watu na taasisi mbalimbali.

Mamlaka za Zimbabwe zilisema watu wote sita waliokuwa ndani ya helikopta hiyo hawakunusurika. Mke wake, Lucy Muteke, pia alikuwa miongoni mwa waliofariki.
Chapisho la mwisho la umma la Wicknell Chivayo kwenye mtandao wa X pia limezua mjadala mkubwa baada ya taarifa za kifo chake kuibuka.

Chivayo alichapisha ujumbe huo asubuhi ya tarehe 30 Septemba, saa chache kabla ya helikopta aliyokuwa akisafiria kupata ajali.
Chivayo akionyesha saa za gharama kubwa baada ya kutembelea kiwanda cha Jacob & Co. akiwa na mmiliki wa kampuni hiyo, Jacob Arabo enzi za uhai wake.

Ulikuwa ujumbe wa kuwapongeza mawakili wawili ambao alisema walikuwa wamemuunga mkono kwa miongo kadhaa. Alianza chapisho hilo kwa maneno haya ya Kiingereza: “APPRECIATING RELATIONSHIPS BUILT OVER DECADES… SAVED THE BEST FOR LAST.”

Chapisho hilo lilijumuisha ahadi za kutoa magari ya kifahari na zawadi kubwa za fedha kwa watu aliokuwa akiwashukuru.
UTOTO ULIOJAA CHANGAMOTO

Kabla ya kujulikana kwa utajiri wake, Chivayo alieleza kupitia wasifu wake rasmi kuwa alikulia katika mazingira magumu huko Chivhu, Zimbabwe.

Kwa mujibu wa wasifu huo, alipoteza baba yake akiwa na umri wa miaka 10 na kulelewa na mama yake katika eneo la Gandami, Chivhu. Alisema aliacha shule akiwa kidato cha pili kutokana na changamoto za kifedha.

Akiwa na umri wa miaka 15, alianza kufanya kazi katika kampuni ya mabasi kama karani anayehusika na mishahara. Baadaye akaingia katika biashara na kuanza kujenga kampuni zake hatua kwa hatua. Katika wasifu wake, Chivayo alidai kwamba alipata milioni yake ya kwanza ya rand akiwa na miaka 19 na milioni yake ya kwanza ya dola akiwa na miaka 23. Madai hayo yanatokana na wasifu wake mwenyewe na hayawakilishi hesabu huru za mapato yake.
INTRATREK NA BIASHARA YA NISHATI

Moja ya kampuni zilizohusishwa kwa karibu zaidi na jina lake ni Intratrek Zimbabwe, ambayo ilijikita katika miradi ya nishati na miundombinu.

Intratrek ilipewa mwaka 2014 mkataba wa kujenga Gwanda Solar Project, mradi wa kuzalisha umeme wa jua wenye uwezo uliopangwa wa megawati 100. Mkataba wa awali ulikuwa na thamani ya takribani dola milioni 172 hadi 173 za Marekani.
Mradi huo ulipitia miaka kadhaa ya migogoro ya kimkataba na kisheria. Baadaye mahakama za Zimbabwe ziliamua kuhusu uhalali wa mkataba huo, na mwaka 2025 serikali na Intratrek zilisaini mkataba uliorekebishwa.

Mnamo Septemba 2026, Zimbabwe Power Company ilitoa Notice to Proceed, ikiiagiza Intratrek kuanza tena utekelezaji wa mradi huo. Thamani ya mkataba uliorekebishwa iliripotiwa kuwa karibu dola milioni 132, huku muda wa utekelezaji ukiwekwa kuwa miezi 24.
Ni muhimu kutofautisha thamani ya mkataba na utajiri binafsi wa Chivayo. Mkataba wa dola milioni 132 haukumaanisha kwamba fedha hizo zote zilikuwa mali yake binafsi; gharama hizo zinahusisha vifaa, ujenzi, wafanyakazi, washirika wa kiufundi, fedha za uendeshaji na gharama nyingine za mradi.
NDOA YA KWANZA NA SONJA MADZIKANDA

Chivayo alifunga ndoa na Sonja Louise Madzikanda mwaka 2017. Uhusiano wao ulidumu kwa takribani miaka saba na walipata watoto wawili.

Maisha yao ya ndoa yaliendelea kwa muda huku Chivayo akiwa akizidi kujenga biashara zake na kupata umaarufu mkubwa nchini Zimbabwe. Mwaka 2018, Chivayo aliwahi kuweka hadharani matokeo ya kipimo cha DNA kuthibitisha kwamba alikuwa baba wa mtoto wake wa kiume, John Chenjera-Chivayo.
Hata hivyo, baadaye uhusiano huo ulianza kukumbwa na migogoro na hatimaye wawili hao wakaachana. Chivayo alieleza kwamba sababu kubwa za kuvunjika kwa ndoa hiyo zilihusisha tofauti zisizoweza kutatuliwa, zikiwemo mvutano uliokuwa umejitokeza kati ya Sonja na familia yake.

TALAKA NA MGOGORO WA KISHERIA

Baada ya kuvunjika kwa uhusiano wao, suala la ndoa hiyo liliendelea kuonekana katika vyombo vya habari kutokana na migogoro kuhusu watoto na mali.

Mwaka 2026, Mahakama Kuu ya Zimbabwe ilihitimisha mzozo wa talaka kati ya Chivayo na Sonja Madzikanda kupitia makubaliano ya pande zote. Makubaliano hayo yalihusisha mpango wa malezi ya watoto wao pamoja na kifurushi cha matunzo cha dola milioni 5 za Marekani.
Kwa mujibu wa taarifa ya The Herald, dola milioni 2.2 zilikuwa tayari zimelipwa na kiasi kilichobaki cha dola milioni 2.8 kilitakiwa kulipwa ndani ya siku 30.

Pia kulikuwa na kesi kuhusu namna Chivayo alivyokuwa akipata nafasi ya kuwaona watoto wake. Mahakama baadaye ilitoa utaratibu wa kuhakikisha anapata fursa ya kuwaona watoto hao.
KUINGIA KATIKA MAISHA YA LULU MUTEKE

Baada ya uhusiano wake na Sonja kuvunjika, Chivayo alianza uhusiano na Lucy “Lulu” Muteke.

Uhusiano huo ulianza kujulikana zaidi hadharani mwishoni mwa mwaka 2024 na mwanzoni mwa 2025. Chivayo alifanya uhusiano huo kuwa wa wazi, akimtambulisha Lulu kama mwanamke ambaye angekuwa mke wake.Chivayo na mke wake Lucy “Lulu” Muteke.

Mwezi Machi 2025, kabla ya kufunga ndoa, Chivayo alimpeleka Lulu kumtambulisha kwa Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, ikulu.

Katika ujumbe aliouchapisha, Chivayo alimuelezea Lulu kama “soon tobe wife” na akasema alikuwa amepata heshima ya kumtambulisha kwa Rais.
HARUSI YA WICKNELL NA LULU

Mwaka 2025, Chivayo na Lulu Muteke walifunga ndoa katika sherehe kubwa zilizofanyika Zimbabwe.

Walifanya taratibu za kimila pamoja na sherehe ya kidini ndani ya jumuiya ya Johane Masowe Echishanu, ambayo Chivayo alikuwa akiihusudu kwa muda mrefu.

Harusi hiyo ilivuta hisia kubwa kutokana na ukubwa wake, idadi ya wageni pamoja na uwepo wa watu mashuhuri. Wanamuziki maarufu akiwemo Jah Prayzah na Killer T walitumbuiza katika sherehe hizo.
Chivayo mwenyewe alielezea siku hiyo kama moja ya siku maalumu zaidi katika maisha yake, akiwashukuru familia yake na familia ya Lulu kwa kuunga mkono ndoa yao. Pia aliwashukuru wazazi wa Lulu kwa kumkabidhi binti yao na akaahidi kumpenda, kumlinda na kumtunza.
MAISHA YA NDOA NA LULU

Baada ya kufunga ndoa, Chivayo na Lulu walionekana mara kadhaa pamoja katika matukio mbalimbali, safari na shughuli za kijamii.

Lulu, ambaye pia ameelezwa katika baadhi ya taarifa kuwa alikuwa akifanya kazi katika sekta ya fashion na luxury lifestyle kama personal shopper, aliendelea kuwa mtu mwenye maisha ya faragha zaidi ikilinganishwa na mume wake ambaye alikuwa akishiriki sehemu kubwa ya maisha yake kwenye mitandao ya kijamii.
Chivayo alikuwa akimzungumzia Lulu hadharani kama mke wake na mara kadhaa alichapisha picha zao pamoja.

Taarifa zilizopo pia zinaonyesha kwamba watoto wawili wa Chivayo walikuwa kutoka katika uhusiano wake wa awali na Sonja Madzikanda. Hakuna ushahidi wa kuaminika nilioupata unaothibitisha kwamba Chivayo na Lulu walikuwa wamepata mtoto pamoja.

SAFARI YAO ILIISHIA PAMOJA

Kwa kusikitisha, ndoa ya Chivayo na Lulu haikudumu kwa muda mrefu.

Mnamo Septemba 30, 2026, wawili hao walikuwa pamoja katika helikopta iliyokuwa ikisafiri katika eneo la Marondera, Mashonaland East, Zimbabwe. Helikopta hiyo ilianguka na kusababisha vifo vya watu wote waliokuwa ndani yake.

Familia ya Chivayo ilithibitisha kwamba Wicknell na mke wake, Lucy “Lulu” Muteke, walikuwa miongoni mwa waliofariki. Mamlaka za Zimbabwe pia zilithibitisha kwamba hakukuwa na manusura katika ajali hiyo.
URITHI WA MAISHA YAKE YA FAMILIA

Historia ya ndoa ya Wicknell Chivayo inaonyesha vipindi viwili tofauti vya maisha yake binafsi. Ndoa yake ya kwanza na Sonja Madzikanda ilidumu kwa miaka kadhaa na kuzaa watoto wawili, lakini baadaye iliishia katika talaka na mfululizo wa migogoro ya kisheria kuhusu watoto na mali.

Ndoa yake ya pili na Lucy “Lulu” Muteke ilianza kwa sherehe kubwa mwaka 2025 na kuwa sehemu ya maisha yake ya hadharani hadi siku ya mwisho ya maisha yake.

Kwa upande wa Lulu, yeye ndiye aliyekuwa mke wa Chivayo wakati alipofariki, huku familia yake ikithibitisha pamoja na kifo cha mfanyabiashara huyo katika ajali ya helikopta.
BIASHARA ZAKE HAZIKUISHIA KWENYE NISHATI

Mbali na Intratrek, taarifa za biashara zinazohusishwa na Chivayo zinaonyesha maslahi katika sekta mbalimbali, zikiwemo mawasiliano, mafuta, usafirishaji na miundombinu.

Kupanuka kwa shughuli zake katika sekta mbalimbali kulimfanya kuwa mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa na ushawishi mkubwa katika biashara nchini Zimbabwe na katika baadhi ya masoko ya Afrika.

Wakati huohuo, uhusiano wake wa karibu na baadhi ya viongozi wakuu wa Afrika uliendelea kuongeza umaarufu wake. Alionekana mara kadhaa akiwa na viongozi kama Rais William Ruto wa Kenya, Rais Cyril Ramaphosa wa Afrika Kusini na Rais Samia Suluhu Hassan wa Tanzania.

UTAJIRI WA WICKNELL CHIVAYO

Swali ambalo limekuwa likiulizwa mara kwa mara ni: Wicknell Chivayo alikuwa na utajiri wa kiasi gani?

Jibu sahihi ni kwamba hakuna takwimu huru, zilizokaguliwa na kuthibitisha thamani halisi ya utajiri wake binafsi. Hivyo, namba mbalimbali za net worth zinazotajwa kwenye mitandao zinapaswa kuchukuliwa kwa tahadhari. Taarifa za hivi karibuni za uchambuzi wa utajiri wake pia zinaonya kwamba hakuna takwimu iliyothibitishwa kwa uhuru inayoweka thamani kamili ya mali zake binafsi.

Hata hivyo, ukubwa wa mali na matumizi yake ulitoa picha ya kiwango kikubwa cha utajiri aliokuwa akionyesha hadharani.

Mwaka 2026, Chivayo alitangaza kununua na kuandaa nyumba ya kifahari huko Cape Town, Afrika Kusini, akisema gharama ya jumla ya nyumba hiyo pamoja na mapambo na uwekezaji wa ndani ilikuwa takribani rand milioni 160, sawa na takribani dola milioni 9–10 kulingana na viwango vya ubadilishaji vilivyotumika na vyanzo mbalimbali.

Katika maelezo yake kuhusu nyumba hiyo, Chivayo alisema nyumba yenyewe ilinunuliwa kwa bei ya karibu rand milioni 110 na baadaye akawekeza zaidi katika ukarabati, vifaa vya ndani na samani, jambo alilosema lilifikisha gharama yote karibu rand milioni 160.

Pia alihusishwa na mali nyingine za kifahari, ikiwemo nyumba kubwa nchini Zimbabwe na ndege binafsi, huku matumizi yake ya magari ya kifahari yakimfanya kuwa maarufu sana kwenye mitandao ya kijamii.

MAISHA YA KIFAHARI NA UTOAJI WA MISAADA

Chivayo alikuwa akitumia mitandao ya kijamii kuonyesha sehemu ya maisha yake ya kifahari, safari, magari na mali zake.

Lakini umaarufu wake haukutokana na mali pekee. Alijulikana pia kwa kutoa zawadi na fedha kwa watu mbalimbali, wakiwemo wanamichezo, viongozi wa dini, wasanii na watu wengine waliokuwa wakimfuatilia kwenye mitandao ya kijamii.

Associated Press iliripoti kwamba alikuwa akijulikana kwa kutoa magari na fedha zenye thamani kubwa, huku pia akihusishwa na michango kwa taasisi mbalimbali.

UMAARUFU, SIASA NA UTATA

Kadiri utajiri wake ulivyoongezeka, ndivyo jina lake lilivyozidi kuhusishwa na mjadala kuhusu uhusiano kati ya biashara, serikali na siasa nchini Zimbabwe.

Chivayo alikuwa na uhusiano wa karibu na Rais wa Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, na alionekana mara kwa mara katika matukio pamoja na viongozi wa kisiasa barani Afrika. Vyombo vya habari pia viliripoti kuhusu maswali na tuhuma zilizowahi kuibuliwa kuhusu baadhi ya mikataba ya serikali na ufadhili wa shughuli za kisiasa; Chivayo alikanusha makosa katika masuala hayo.

Kwa hiyo, simulizi kuhusu maisha yake linabeba pande mbili: upande mmoja ni safari yake ya kutoka mazingira magumu hadi kuwa mfanyabiashara mkubwa; upande mwingine ni mjadala uliofuata kuhusu mikataba yake, mahusiano yake na mamlaka pamoja na namna alivyopata na kutumia utajiri wake.

KIFO CHA GHAFLA

Safari ya Chivayo ilifikia mwisho ghafla tarehe 30 Septemba 2026, baada ya helikopta aliyokuwa akisafiria kuanguka katika eneo la Marondera, Mashonaland East, kusini-mashariki mwa Harare.

Mamlaka zilisema watu sita walikuwa ndani ya helikopta hiyo na hakukuwa na manusura. Familia baadaye ilithibitisha kwamba Chivayo na mke wake, Lucy Muteke, walikuwa miongoni mwa waliofariki.

Chanzo cha ajali hiyo bado kilikuwa kikichunguzwa na mamlaka wakati taarifa hizo zikitolewa.

URITHI WA WICKNELL CHIVAYO

Wicknell Chivayo anaacha nyuma historia ya maisha yenye sura nyingi kutoka kijana aliyeacha shule kutokana na changamoto za kifedha hadi kuwa mfanyabiashara aliyekuwa akihusishwa na miradi ya mabilioni ya rand na dola, mali za kifahari na mitandao ya watu wenye ushawishi barani Afrika.

Ingawa thamani halisi ya utajiri wake binafsi haijathibitishwa kwa uhuru, mali na shughuli za biashara zilizoripotiwa zinaonyesha ukubwa wa himaya aliyokuwa ameijenga.

Kifo chake kimeacha maswali kuhusu mustakabali wa biashara na miradi iliyokuwa ikiendelea chini ya kampuni zake, huku hasa Gwanda Solar Project ikiwa miongoni mwa miradi iliyokuwa ikitarajiwa kuendelea baada ya kurejeshwa kwake kwenye hatua ya utekelezaji.